1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer

Η «ΟΔΥΣΣΕΙΑ» ΕΝΟΣ ΛΑΧΑΝΟΥ 1o μέρος

 Επτά φορές ακριβότερο απ’το χωράφι στο πιάτο!

Ένα ευρείας κατανάλωσης και …εντός εποχής οπωροκηπευτικό «αφηγείται» την περιπέτειά του και αποκαλύπτει τις αδυναμίες της αγοράς, που εν τέλει οδηγούν σε αδιέξοδο τον Έλληνα αγρότη: φανερό και κρυφό κόστος, μεσάζοντες, υπερτιμολογήσεις, παράνομο εμπόριο και μικρές ή μεγαλύτερες κομπίνες εκτοξέυουν την τιμή κιλού από τα 11 λεπτά (που κοστίζει η παραγωγή του) στα 70, 80 ή και ακόμη πιο πολλά, που πληρώνει ο καταναλωτής προκειμένου να φάει μια «ταπεινή» λαχανοσαλάτα.


                               Στο χωράφι

                                                                                                   Κοστίζει 11 λεπτά το κιλό

Πολλές φορές το κόστος για τον παραγωγό είναι... μεγαλύτερο από την είσπραξή του. Στην καλύτερη των περιπτώσεων, το κέρδος του φτάνει τα 4 λεπτά το κιλό. Χωρίς φυσικά στο λογαριασμό να μπορεί να αποτιμηθεί ο κόπος, το άγχος και η καθημερινή ανασφάλεια για την ποιότητα της παραγωγής του, τον κίνδυνο να καταστραφεί.

Παρ' όλα αυτά εμείς οι καταναλωτές πληρώνουμε 8 φορές πάνω από το κόστος που χρειάστηκε το προϊόν για να παραχθεί. Πού «μοιράζονται» αυτά τα χρήματα; Από τον μεσάζοντα, στον μεγαλέμπορο, στην Κεντρική Αγορά, στον έμπορο...

Το «Κ» ακολούθησε ένα λάχανο από την παραγωγή έως την κατανάλωση· από το χωράφι ενός παραγωγού στον Άγιο Νικόλαο Ευβοίας μέχρι τον πάγκο των λαϊκών αγορών στην Άνω Γλυφάδα και τον Κολωνό, το μανάβικο στο Κολωνάκι και το ράφι του σούπερ μάρκετ στο Ελληνικό, καταγράφοντας την πορεία της τιμής του και τις κρίσιμες καμπές για το άνοιγμα της ψαλίδας της. Ανακάλυψε το κρυφό κόστος της παραγωγής του, που οι αγρότες συχνά παραβλέπουν, τα κοινό μυστικό της υπερτιμολόγησης στην Κεντρική Λαχαναγορά, την αύξηση των ψευδοπαραγωγών στις λαϊκές, τα κόλπα των εμπόρων για να παρακάμπτουν νομότυπα το νόμιμο ποσοστό κέρδους της Διεύθυνσης Εμπορίου του υπουργείου Ανάπτυξης. Εν ολίγοις, έφτασε στο πώς γίνεται ένα κιλό να πωλείται αυτή τη στιγμή έως και 0,80 ευρώ (272 δραχμές), ενώ το κόστος παραγωγής του είναι μόλις 0,11 ευρώ (37 δραχμές). Και για να μη μπερδεύεστε, να σας θυμίσω ότι ένα κιλό λάχανο είναι ουσιαστικά... μισό λάχανο. Αφού ένα μέσο λάχανο φτάνει τα δύο κιλά -γιατί αν είναι μικρότερο δεν το δέχονται τα σούπερ μάρκετ και η Κεντρική Λαχαναγορά- όταν αγοράζετε ένα ολόκληρο πληρώνετε έως και 1,60 ευρώ (545 δραχμές)!

Σημειωτέον πως το λάχανο είναι απλώς ένα παράδειγμα. Και μάλιστα όχι το πιο ακραίο. Το επιλέξαμε γιατί είναι ένα προϊόν ευρείας κατανάλωσης, σχεδόν απαραίτητο στην πλειοψηφία των ελληνικών νοικοκυριών, εντός εποχής και μάλιστα σε μια περίοδο υπερπροσφοράς του.

«Οταν πέφτει τόσο η τιμή, δεν αξίζει να το συγκομίσουμε.

Μαζεύουμε τα λάστιχα, μπαίνουμε με τη φρέζα και το καταστρέφουμε.

Δεν μπορούμε να κρατάμε το χωράφι για 10 λεπτά το κιλό...»

 Στον Άγιο Νικόλαο Ευβοίας, ένα χωριουδάκι πάνω από τη Λάμψακο στο δημοτικό διαμέρισμα Ληλαντίου, παλιότερα ο τόπος έβριθε από λάχανα. «Οσο περνάει ο καιρός, ολοι αφήνουν την καλλιέργεια. Δίνουν τη γη για οικόπεδα και βγάζουν πολύ περισσότερα, ενώ οι βιομηχανίες πήραν όλο το χώμα για να φτιάχνουν κεραμίδια και τούβλα», λέει ο κ. Παναγιώτης, παραγωγός της περιοχής που μας υποδέχεται στα κτήματά του. «Ετσι όπως έχει πέσει τώρα η τιμή στα λάχανα, συχνά δεν αξίζει να το καλλιεργεί κανείς. Και φέτος κάποια στιγμή το χαλάσαμε, γιατί δεν είχε τιμή. Οταν πέφτει τόσο, δεν αξίζει να το συγκομίσουμε. Μαζεύουμε τα λάστιχα και μπαίνουμε με τη φρέζα και το καταστρέφουμε. Δεν μπορούμε να κρατάμε το χωράφι για 10 λεπτά το κιλό...»

Ο κύριος Παναγιώτης έχει ιδιόκτητα 25 στρέμματα καλλιέργειες -όχι μόνο λάχανου- διεσπαρμένες σε διάφορα κτήματα στην περιοχή, αλλά ενοικιάζει συχνά και κάποια ακόμη στρέμματα. Και ξέρει καλά την καλλιέργεια, εν τούτοις μετά από αυτόν, μάλλον δεν θα υπάρξει κάποιος να τη συνεχίσει. «Η κόρη μου σπουδάζει, δεν έχει όρεξη να ασχοληθεί με τα κτήματα». Καθόμαστε στον κήπο του σπιτιού του, δίπλα από ένα κτήμα του και αρχίζουμε μαζί να υπολογίζουμε το κόστος της καλλιέργειάς του.

«Σε κάθε στρέμμα φυτεύουμε γύρω στα 2.500 φυτά, απο τα οποία, αν υπολογίσει κανείς και τη φύρα, τελικώς συγκομίζουμε τα 2.000. Η τιμή του κάθε φυτού είναι 5 λεπτά». Αρα 2.500 επί 0,05, έχούμε για αρχή κόστος 125 ευρώ ανά στρέμμα μόνο για το φυτώριο. Σε αυτό, προσθέτουμε το κόστος της λίπανσης, της φυτοπροστασίας και τα εργατικά (70 + 37 + 150 = 257 ευρώ). Δηλαδή, συνολικό κόστος 382 ευρώ.

Μόνο που όταν κάνει κανείς μια οικονομική μελέτη, δεν υπολογίζει μόνα αυτό το κόστος, αλλά και την απόσβεση της επένδυσής του, πράγμα που οι περισσότεροι αγρότες συνήθως παραβλέπουν. Τι εννοούμε; Την αξία του κτήματος, το κόστος για τα λάστιχα άρδευσης, για την απόσβεση των μηχανημάτων και τη γεώτρηση. Το σύνολο όλων αυτών φτάνει τα 56,5 ευρώ/στρέμμα. Αρα, ανά κιλό 0,014 ευρώ. Αν προσθέσουμε, λοιπόν, το κρυφό κόστος, στο φανερό, το κόστος παραγωγής ενός κιλού λάχανου, φτάνει τα 0,11 ευρώ.

Αυτό πριν φύγει από το κτήμα. Από εκεί και πέρα ο παραγωγός έχει δύο δρόμους. 'Η να πάει τα προϊόντα του στην Κεντρική Λαχαναγορά της Αθήνας ή να πουλήσει χονδρική τη σοδειά του στους τοπικούς εμπόρους. «Συνήθως οι έμποροι δίνουν γύρω στα 15 λεπτά το κιλό και συγκομίζουν οι ίδιοι, αλλά δεν τους προτιμώ. Αν δεν τα πουλήσουν, στα γυρίζουν πίσω και πληρώνουν μόνο γι' αυτά πoυ πούλησαν. Δεν εξασφαλίζομαι, γι' αυτό φοβάμαι και δεν τα δίνω. Κι έτσι, τα πάω στη Λαχαναγορά».

Αν ο κύριος Παναγιώτης έδινε τη σοδειά του στους εμπόρους για 15 λεπτά το κιλό, θα είχε κέρδος γύρω στα 4 λεπτά το κιλό, δηλαδή 160 ευρώ το στρέμμα. Με την προϋπόθεση φυσικά ότι δεν θα γύριζαν τα μισά πίσω...

Εκείνος, λοιπόν, επιλέγει την Κεντρική Λαχαναγορά του Ρέντη. Κι εκεί αρχίζει μια ακόμη -οικονομική- οδύσσεια...

ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ

Φυτώριο

2.500 φυτά x 0,05 ευρώ                                              125 ευρώ

Λίπανση

3 σακιά βασικού λιπάσματος x 15 ευρώ/σακί                     45 ευρώ

Επιφανειακή λίπανση/ αμμωνία                                       25 ευρώ

Φυτοπροστασία

1/3 μπουκαλιού ζιζανιοκτόνο (36 ευρώ)                          12 ευρώ

Ψεκασμοί Cofydor                                                        25 ευρώ

Εργατικά

Συνολικά το κάθε στρέμμα απαιτεί περίπου

40 εργατοώρες από την αρχή μέχρι το τέλος

x 30 ευρώ το μεροκάματο (8ωρο)                                 150 ευρώ

ΣΥΝΟΛΟ                                                                   382 ευρώ

Ο παραγωγός λοιπόν για 4.000 κιλά λάχανο

(όσα παράγει περίπου ένα στρέμμα) πληρώνει 382 ευρώ.

Αρα 0,0955, δηλαδή 0,10 ευρώ/κιλό

 

«ΚΡΥΦΟ» ΚΟΣΤΟΣ ΑΝΑ ΣΤΡΕΜΜΑ

Αξία κτήματος

Περίπου 40 ευρώ το στρέμμα η ενοικίαση

διά 3 καλλιέργειες το χρόνο   13 ευρώ η καλλιέργεια

Λάστιχα άρδευσης (που αλλάζονται κάθε έξι χρόνια)

3,5 κουλούρες x 55 ευρώ =192,5 ευρώ

192,5 προς 6 χρόνια που κρατάνε τα λάστιχα = 32 ευρώ

32 ευρώ διά 3 καλ. το χρόνο 10,5 ευρώ η καλλιέργεια

Κόστος απόσβεσης μηχανημάτων (απόσβεση σε 15 χρόνια)

Τρακτέρ                              = 45.000 ευρώ

Ψεκαστικά-φρεζάκια           =15.000 ευρώ

                                            = 60.000 ευρώ διά 15χρόνια

                                             = 4000 ευρώ διά 40 στρέμματα καλ.

                                            =100 ευρώ διά 3 καλ. το χρόνο

                                            = 33 ευρώ η καλλιέργεια

ΣΥΝΟΛΟ                          56,5 ευρώ

Σε αυτά δεν υπολογίζουμε την αξία της υπάρχουσας γεώτρησης,

η οποία όμως έχει σημαντικό κόστος εγκατάστασης (περίπου 9.000

ευρώ), καθώς και συντήρησης και λειτουργίας (είτε με ρεύμα είτε με

πετρέλαιο).

Άρα, ανά κιλό το «κρυφό» κόστος της παραγωγής λάχανου είναι 56,5

ευρώ, προς 4.000 κιλά ανά στρέμμα = 0,014 ευρώ/κιλό.

Τελικό κόστος παραγωγής 0,11 ευρώ/κιλό.

Ρεπορτάζ: Μανίνα Ντάνου, Ηλίας Κάνταρος

Η Καθημερινή, 11 Φεβρουαρίου 2007, τεύχος 193

Κοινοποιήστε το άρθρο!

Submit to FacebookSubmit to Google BookmarksSubmit to Twitter

Διανομή κατ' οίκον

dianomi copy
Κάθε Τετάρτη και Παρασκευή από τις 11 έως τις 2 το μεσημέρι θα γίνεται διανομή κατ' οίκον στην Κόρινθο. 
Για πληροφορίες και παραγγελίες, επικοινωνήστε στο τηλ. 2741 550722.